Prof. Doğan Kuban, 1926'da Paris'te doğdu. 1949 yılında İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi'nden Yüksek Mimar olarak mezun oldu. 1952'de aynı kurumun Mimarlık Tarihi ve Rölöve Kürsüsü'ne asistan olarak atanmıştır. Burada, Türkiye'de ilk Restorasyon dersini veren Paolo Verzone'nin çevirmenliğini yapmış, sonraları da bu dersi kendisi üstlenmiştir.
1953'te Aspendos Tiyatrosu onarımında danışmanlık yapan Kuban, 1953-56 arasında Kapadokya ve Pisidia'daki Antik Çağ ve Hristiyan anıtlarının araştırılmasında Verzone'nin asistanlığını yapmış, 1954'te yeterlilik tezi olarak, Türkiye'de Batılılaşmayı ilk kez bir mimarlık ya da sanat tarihi sorunsalı olarak ele alan "Osmanlı Barok Mimarisi Hakkında Bir Deneme" çalışmasını hazırlamıştır. 1954'te İTÜ Mimarlık Fakültesi'nce Rönenans mimarlığının araştırılması amacıyla İtalya'da görevlendirilmiş, yurda döndükten sonra "Osmanlı Dini Mimarisi'nde İç Mekan Teşekkülü-Rönesansla Bir Mukayese" (1958) adlı teziyle docent ünvanını almıştır. 1962-63 Fulbright doktora sonrası araştırma bursuyla ABD'de, Ann Arbor'daki Michigan Üniversitesi sanat tarihi Bölümü'nde konuk öğretim üyesi olarak ders vermiş; 1963-64'te Washington DC'deki Dumbarton Oaks Bizans Araştırmaları Merkezi'nde Anadolu'daki Hıristiyan Yapıları Kataloğu üzerinde çalışmış, 1966-76 arasında aynı kurumun finanse ettiği İstanbul Kalenderhane Camisi kazısı ve restorasyonunda Cecil Striker'la eşbaşkan olarak proje ve kontrolluk çalışmaları yapmış; 1964'te Suriye'de Oleg Grabar yönetimindeki Doğu Kasr-ül Hyr kazısının ilk mevsiminde kazı mimarlığını yürütmüş, yurda döndükten sonra 1965'te "Anadolu Türk Mimarisinin Kaynak Sorunları" adlı teziyle profesör olmuştur.
Öğretim programında "Modern Mimarlık Tarihi"nin ayrıntılı olarak yer almasını sağlayan Kuban, doçentliğinden 1993 yılında emekli oluncaya kadar, sırasıyla İTÜ Mimarlık Tarihi ve Rölüve Kürsüsü, Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Kürsüsü ile Restorasyon Ana Bilim Dalı başkalığı yapmış, 1974-77 arasında da İTÜ Mimarlık Fakültesi dekanlığı görevini üstlenmiştir.
1967'den başlayarak ABD ve Suudi Arabistan'da konuk öğretim üyesi olarak İslam ve Türk Sanatı üzerine ders vermiş, seminerler düzenlemiştir. Kuban, konuk öğretim üyeliklerinin yanı sıra 1963'ten başlayarak, çeşitli ABD eyaletleri, Danimarka, Hollanda, İsviçre, İtalya, Macaristan, Kanada, Pakistan, Sudan, Suudi arabistan, Mısır, Fas, Endonezya ve Singapur'daki üniversite, müze ve araştırma merkezi gibi pek çok bilim kurumunda konferanslar vermiştir.
1968-72 arasında İTÜ tarafından finanse edilen "Edirne Anıtları Monografik Çalışması ve Alan Araştırmaları" konulu proje ile Edirne sarayı kazısını yürütmüş; 1968-78 arasında Uluslar arası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) Türkiye kolunun kurulması için çalışmıştır. 1974'te İTÜ Mimarlık Fakültesi'ne bağlı Mimarlık Tarihi ve Restorasyon Enstitüsü'nü (MTRE) kuran ve başkanlığını üstlenen Kuban, 1979-80'de Uluslararası İslam Tarihi Sanatı ve Kültürü Araştırmaları Merkezi (IRCICA) başkanı seçilmiş ve merkezin İstanbul'da kurulması çalışmalarını gerçekleştirmiştir. Taç Vakfı (1976), Tarihi Evleri Koruma Vakfı (1977) ve Türkiye Sosyal ve Ekonomik Tarih Vakfı'nın (1991) kurucularından olan Kuban, 1968-81 arasında Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulu üyeliği, sonra da aynı kurumda başkanlık yapmıştır. 1978-79'da Kültür Bakanlığı Yüksek Kültür Kurulu üyeliğinde de bulunan Kuban, 1960-61'de "Mimarlık ve Sanat", 1967-70 arasında "Mimarlık" dergileri, 1968-70 arasında da İTÜ Mimarlık Fakültesi Mimarlık Tarihi Bölümü'nün yayımladığı "Anadolu Sanatı Araştırmaları", 1975-81 arasında İTÜ Mimarlık Fakültesi ve Restorasyon Enstitüsü'nün yayımladığı MTRE Bülteni, 1991'den bu yana "İstanbul" dergisi, 1993-95 arasında "Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi" yayın kurulu eş-başkanlığını üstlenmiş; 1983'te O.Grabar'ın yayın yönetmenliğini yaptığı, İslam sanatı ve mimarlığı alanındaki "Muqarnas" dergisinin danışma kurulu üyesi olmuştur.
1979-83 arasında, merkezi Cenevre'de bulunan Ağa Han Mimarlık Ödülü'nde yönetim komitesi üyeliği yapmıştır. 1980'de Pakistan'ın Lahor kentinde düzenlenen "İslam Ülkeleri Koruma" konulu uluslar arası kongreye UNESCO uzmanı olarak katılan Kuban, 1986'da Ankara'da düzenlenen 1. Uluslararası Asya-Avrupa Sanat Bienali'nde Türkiye Grubu başkanlığı ve sergi düzenleyiciliği görevlerini üstlenmiştir.
İstanbul'un Destansı Anlatımı Osmanlı Tarihine Eleştirel Bir Bakış
Doğan Kuban’ın son eseri: İstanbul’un Pagan, Hristiyan ve Müslüman dönemlerini bir araya getiren “destansı” İstanbul kitabı yayımlandı. Türkiye’nin en önemli mimarlık tarihçilerinden, bilge düşünür Doğan Kuban’ın (1926–2021) kaleme aldığı son kitap, Boyut Yayın Grubu tarafından okurlarla buluştu. Kuban’ın “yazacağım son kitap” diyerek büyük bir heyecanla teslim ettiği bu kapsamlı eser, İstanbul’un binlerce yıllık evrimini ve kültürel dönüşümünü Pagan, Hristiyan ve Müslüman dönemleri üzerinden bütünlüklü bir bakışla ele alıyor.
Doğan Kuban’ın yaşam boyu en büyük merakı olan İstanbul, bu kitapta onun benzersiz gözlem gücü ve entelektüel derinliğiyle yeniden şekilleniyor. Kuban, kenti Petrus Gyllius’un meraklı gezgin bakışıyla yorumluyor; Bizantion’un kuruluşundan başlayarak Konstantinopolis’e, ardından Osmanlı’nın Konstantiniyye’sine uzanan geniş bir tarihsel perspektif sunuyor. Kitapta, Kuban'ın mimarlık tarihçisi kimliğinin ağırlığı hissediliyor. Kuban, Roma’nın Pantheon Tapınağı’ndaki kubbe formu ile Ayasofya arasındaki ilişkiyi; San Pietro’nun ruhanî atmosferiyle Süleymaniye Külliyesi’nin mimari bütünlüğünü ustalıkla karşılaştırıyor. Kentin Pagan yapılarından Bizans’ın kutsal mekânlarına ve Osmanlı’nın anıtsal mimarisine kadar geniş bir yelpazede benzersiz yorumlarıyla İstanbul'u kendi dilinden anlatıyor. Kitap, aynı zamanda Kuban’ın Osmanlı tarihine yaklaşımını da içeriyor. 330 yılındaki Konstantinopolis’in kuruluşundan 1750’ye kadar uzanan dönem, siyasi, toplumsal ve mimari yönleriyle yeni bir okuma öneriyor. Doğan Kuban, ardında bıraktığı bu başyapıtla okurlarına bir kez daha İstanbul’un “merak edilmesi gereken bir mucize” olduğunu hatırlatıyor.
Sayfa Sayısı: 300 Kutu Ebat: y 350 mm x g 350 mm x d 60 mm Dil: Türkçe Kişiye özel sertifikalı Özel kutusunda
E-bültenimize abone olun; Boyut Store’da yayımlanan yeni kitaplardan, özel baskılardan, yazar buluşmalarından ve sınırlı süreli kampanyalardan ilk siz haberdar olun.
